RENCANA PELAKSANAAN PEMBELAJARAN
(RPP)
Satuan Pendidikan : SMP
Kelas/Semester :
VII/1
Mata Pelajaran :
Bahasa Jawa
Materi Pokok :
Pengalaman Pribadi
Tema : Pariwisata
Alokasi Waktu : 4 x 40
A.
Kompetensi Inti
1.
Menghargai dan menghayati ajaran
agama yang dianutnya
2.
Menghargai
dan menghayati perilaku jujur, disiplin, tanggung jawab, peduli (toleransi, gotong royong), santun,
percaya diri, dalam berinteraksi secara efektif dengan lingkungan sosial dan
alam dalam jangkauan pergaulan dan keberadaannya
3.
Memahami
pengetahuan (faktual, konseptual, dan prosedural) berdasarkan rasa ingin
tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya terkait fenomena dan
kejadian tampak mata
4.
Mencoba,
mengolah, dan menyaji dalam ranah konkret menggunakan, mengurai, merangkai,
modifikasi, dan membuat) dan ranah abstrak (menulis, membaca, menghitung,
menggambar, dan mengarang) sesuai dengan yang dipelajari di sekolah dan sumber
lain yang sama dalam sudut pandang/teori
B.
Kompetensi Dasar
Kompetensi Dasar
|
Indikator Pencapaian Kompetensi
|
|
1.
|
1.3
Menghargai dan mensyukuri keberadaan bahasa Jawa sebagai anugerah Tuhan Yang
Mahaesa sebagai sarana menyampaikan
informasi lisan dan tulis
|
1. Mempertebal keyakinan terhadap
kebesaran Tuhan setelah melihat keteraturan yang ada di alam sekitar
2. Bersyukur atas kebesaran Tuhan
dengan adanya bahasa Jawa sebagai sarana alat komunikasi yang memiliki
kesantunan berbahasa baik lisan maupun tertulis.
|
2.
|
2.3 Memiliki perilaku kreatif, tanggung jawab,
dan santun sebagai ciri khas karakter masyarakat Yogyakarta
|
1. Melakukan kegiatan pengamatan
dengan menunjukkan rasa ingin tahu, cermat, teliti, hati- hati dan tanggung
jawab
2. Melakukan kegiatan diskusi dan
presentasi dengan sikap antusias, kritis dan peduli lingkungan.
|
3.
|
3.2. Memahami tujuan, fungsi menceritakan
pengalaman.
|
1. Mampu menceritakan pengalaman
yang mengesankan ketika berwisata dengan bahasa yang santun.
2. Mampu menentukan amanat yang
terkandung dalam pengalaman berwisata yang diceritakan tersebut.
3. Mampu menjelaskan tehnik
bercerita dengan baik.
|
C. Tujuan
Pembelajaran
Pertemuan Pertama:
1
|
Melalui cerita pengalaman berwisata siswa dapat memiliki perilaku
kreatif, tanggung jawab, dan santun sebagai ciri khas karakter masyarakat
Yogyakarta
|
2
3
|
Melalui cerita pengalaman berwisata siswa dapat menghargai dan mensyukuri
keberadaan bahasa Jawa sebagai anugerah Tuhan Yang Mahaesa sebagai sarana menyampaikan informasi lisan dan tulis
Melalui diskusi kelompok siswa dapat menjelaskan teknik bercerita dengan
baik.
|
Pertemuan
Kedua:
1
|
Melalui diskusi kelompok siswa dapat menyebutkan isi dan nilai-nilai
didaktik dalam pengalaman berwisata yang diceritakan.
|
D. Materi
Pembelajaran
Pertemuan Pertama:
Sub Tema: Menceritakan Pengalaman berwisata
1. Crita
Pengalaman
Crita pengalaman yaiku crita kedadean kang wis tau
dideleng/ ditemoni utawa dilakoni dhewe ing saben dinane. Crita pengalaman bisa
arupa crita kang sedih, seneng, lucu, nrenyuhake, utawa mrihatinake. Mirengake
crita pengalaman ateges nyemak critane wong liya kang critane bisa sedih, seneng,
lucu, nrenyuhake utawa mrihatinake. Pengalaman kang dicritakake marang wong
liya bisa pengalaman pribadhine dhewe, uga bisa pengalaman kang duduweni wong
liya. Sadhengah kadadean kang wis tau dilakoni iku menawa dicritakake bisa
nambahi kawruh marang kang ngrungokake.
Ing sajroning crita ana kang kasebut paraga utawa
tokoh. Paraga yaiku sapa kang nglakoni ing crita. Paraga iku ana sing diarani
paraga baku lan uga paraga tambahan. Paraga baku (tokoh utama) dadi inti/
bakune paraga ing sawijining crita, dene paraga tambahan (figuran) minangka
“pelengkap” ing crita kang ana sambunge (interaksi) karo paraga baku . Paraga bisa
dimangerteni watak, panemu, wujud blegere, saka pacelatone (dialog) utawa
andharan crita kang nerangake. Saka “penokohan” iku bisa dimangerteni sapa
paraga kang nduweni watak apik (protagonis) lan sapa kang ala (antagonis), endi
paraga kang bisa dituladha lan endi kang ora kena dituladha.
Crita bab pengalaman marang wong liya iku kudu
duweni kaprigelan ing bab micara. Yen bisa crita kanthi apik, wong kang
ngrungokake bisa katut ing swasana crita kasebut. Wong kang krungu bisa nangis,
ngguyu, mesem, bungah utawa susah. Pengalaman kang dilakoni sepisanan utawa
nembe wae kalakon mesthi nabet banget ing ati, apa maneh lelakon iku sedhih. Kaya-kaya
ora ilang-ilang saka pikiran lan rasaning ati.
Nyritakake pengalaman sedhih marang wong liya bisa
njalari panglipuring ati. Menawa duwe lelakon kang kalebu sedhih lan
ngebot-eboti pikir, luwih becik enggal-enggal dicritakake (dicurhatake) marang
sapa kang dianggep cedhak, kayata ibune, bapakne, kakang utawa mbakyu, kanca
raket, utawa liyane, amrih nemu rampunge perkara utawa ndadekake ati lega.
Kanthi mangkono bisa ngurang-urangi rasa sedhihe, apa maneh sawise diwenehi
pitutur kang ngayem-ayemi. Jare kanthi “curhat” bakal ngurangi aboting masalah
(perkara) kang nembe dirasakake.
Yen ana wong kang nyritakake pengalaman marang kowe
rungokna sing tenan. Pengalaman mau bisa wae dadi tuladha sing becik kanggomu.
Tumrap sing nglakoni bisa dijupuk “hikmahe”. Malah ana unen-unen “experience is
the best teacher” kang tegese yen pengalaman iku kena dadi guru sing apik.
Tuladha crita pengalaman nalika wisata
WISATA ING GEMBIRALOKA
Kirang langkung jam sedasa enjing
bis ingkang kula tumpaki sampun dumugi ing plataranipun Kebun Binatang
Gembiraloka. Dados, saking kitha kula dumugi Ngayogyakarta kirang langkung
naming lampahan satunggal jam.
Sasampunipun Bapak Guru mundhut karcis, kula sakanca lajeng mlebet. Bapak Guru
saha Ibu Guru boten kendhat-kendhat paring pemut, bilih kula sadaya boten
kepareng ngganggu damel kewan-kewan ingkang dipun ingah wonten ing Kebun
Binatang ngriku.
Saking gapura ngajeng lampah kula nglangkungi kebon iangkang sakelangkung
wiyar. Marganipun menggak-menggok lan minggah mandhap. Nanging sesawangan ing
ngriku sakalangkung asri, ngresepaken pandalu. Kebon punika dipun tanemi
wit-witan ageng-ageng, warna-warni. Ronipun ngrembuyung, njalari hawa ing papan
ngriku idhum lan seger, nuwuhaken raos ayem lan tentrem.
Sasampunipun nglangkungi kreteg alit, lampah kula dumugi ing sapinggiring
blumbangan wiyar. Blumbang punika loyanipun kimplah-kimplah bening, ombakipun
ageng. Amargi ing ngriku katha prau motor sami lelumban. Ing ngriku ugi katha
sanget peksi mliwis sami lelangen. Menawi badhe ketrajang lampahing mau,
peksi-peksi punika sami mabur sesarengan, kados dipun abani. Boten dangu lajeng
ambyar malih sesarengan, pados papan ingkang kepara tebih saking dunungipun
prau.
Marem ningali sesawangan ing blumbang punika, kula sakanca nglajengaken lampah.
Sapunika kula dumugi ing sacelakipun krangkeng lan kandhang-kandhang kewan. Ing
ngriku katha sanget kewan iangkang dipun ingah. Kadosta: liman, sima,
menjangan, kancil, kidang, bantheng, onta, sawer, lan kethek. Liman punika
badanipun ageng-inggil, nanging lampahipun lendreg-lendreg kados tiyang
aras-arasen. Kanca kula ingkang kaleres mbekta timung lajeng nguncalaken
timunipun dhateng liman punika. Jebul liman ugi doyan timun. Kethek punika ulesipun
warna-warni. Wonteng ingkang ulesipun klawu, wonten ingkang abrit semua soklat,
lan wonten ingkang cemeng njanges. Kula lingak-linguk madosi kethek ingkang
ulesipun pethak, nanging boten wonten. Batos kula, “Apa kethek putih kaya
Anoman kae anane mung ana ing crita wayang, kok kene ora ana?” kula badhe matur
dhateng Bapak Ibu Guru boten wanton, ajrih menawi dipun gujeng kanca-kanca.
Kewan-kewan punika ketingalipun gesangipun seneng sanget. Nanging, panginten
kula badhe langkung seneng menawi dipun luwari saking krangkengipun, dipun
wangsulaken dhateng wana, gesang mardika kados wingi uni.
Sareng sampun kemput anggen kula ningali sedaya isen-isenipun. Gembiraloka,
kula sedaya, Bapak saha Ibu Guru, lajeng tata-tata badhe wangsul. Saderengipun
nilar papan iangkagn sakalangkung nengsemaken punika, kula sedaya sami ngaso
wonten ing sangandhapipun wit-wit ageng ing sacelakipun regol, sinambi ndhudah
sangu, nedha lan ngombe.
Pertemuan
Kedua:
Subtema : Menceritakan Pengalaman berwisata
WISATA ING GEMBIRALOKA
Kirang langkung jam sedasa enjing
bis ingkang kula tumpaki sampun dumugi ing plataranipun Kebun Binatang
Gembiraloka. Dados, saking kitha kula dumugi Ngayogyakarta kirang langkung
naming lampahan satunggal jam.
Sasampunipun Bapak Guru mundhut karcis, kula sakanca lajeng mlebet. Bapak Guru
saha Ibu Guru boten kendhat-kendhat paring pemut, bilih kula sadaya boten
kepareng ngganggu damel kewan-kewan ingkang dipun ingah wonten ing Kebun
Binatang ngriku.
Saking gapura ngajeng lampah kula nglangkungi kebon iangkang sakelangkung
wiyar. Marganipun menggak-menggok lan minggah mandhap. Nanging sesawangan ing
ngriku sakalangkung asri, ngresepaken pandalu. Kebon punika dipun tanemi
wit-witan ageng-ageng, warna-warni. Ronipun ngrembuyung, njalari hawa ing papan
ngriku idhum lan seger, nuwuhaken raos ayem lan tentrem.
Sasampunipun nglangkungi kreteg alit, lampah kula dumugi ing sapinggiring
blumbangan wiyar. Blumbang punika loyanipun kimplah-kimplah bening, ombakipun
ageng. Amargi ing ngriku katha prau motor sami lelumban. Ing ngriku ugi katha
sanget peksi mliwis sami lelangen. Menawi badhe ketrajang lampahing mau,
peksi-peksi punika sami mabur sesarengan, kados dipun abani. Boten dangu lajeng
ambyar malih sesarengan, pados papan ingkang kepara tebih saking dunungipun
prau.
Marem ningali sesawangan ing blumbang punika, kula sakanca nglajengaken lampah.
Sapunika kula dumugi ing sacelakipun krangkeng lan kandhang-kandhang kewan. Ing
ngriku katha sanget kewan iangkang dipun ingah. Kadosta: liman, sima,
menjangan, kancil, kidang, bantheng, onta, sawer, lan kethek. Liman punika
badanipun ageng-inggil, nanging lampahipun lendreg-lendreg kados tiyang
aras-arasen. Kanca kula ingkang kaleres mbekta timung lajeng nguncalaken
timunipun dhateng liman punika. Jebul liman ugi doyan timun. Kethek punika
ulesipun warna-warni. Wonteng ingkang ulesipun klawu, wonten ingkang abrit
semua soklat, lan wonten ingkang cemeng njanges. Kula lingak-linguk madosi
kethek ingkang ulesipun pethak, nanging boten wonten. Batos kula, “Apa kethek
putih kaya Anoman kae anane mung ana ing crita wayang, kok kene ora ana?” kula
badhe matur dhateng Bapak Ibu Guru boten wanton, ajrih menawi dipun gujeng
kanca-kanca.
Kewan-kewan punika ketingalipun gesangipun seneng sanget. Nanging, panginten
kula badhe langkung seneng menawi dipun luwari saking krangkengipun, dipun
wangsulaken dhateng wana, gesang mardika kados wingi uni.
Sareng sampun kemput anggen kula ningali sedaya isen-isenipun. Gembiraloka,
kula sedaya, Bapak saha Ibu Guru, lajeng tata-tata badhe wangsul. Saderengipun
nilar papan ingkang sakalangkung nengsemaken punika, kula sedaya sami ngaso
wonten ing sangandhapipun wit-wit ageng ing sacelakipun regol, sinambi ndhudah
sangu, nedha lan ngombe.
Isi dan nilai-nilai didaktik dalam pengalaman
berwisata yang diceritakan.
|
Saka
crita pengalaman ing dhuwur bisa dijupuk piwulang yaiku :
1.
Tansah
munjukaken rasa syukur dhumateng Gusti Alloh.
2.
Nuwuhaken
rasa tresna asih marang pepadhaning titah.
3.
Nuwuhaken
kekendelan kanggo micara
4.
Nuwuhaken
kreativitas berbahasa Jawa.
5.
Nuwuhaken
sikap disipli
Tehnik crita
Sing kudu digatekake nalika crita yaiku :
1.
Wicara/Kualitas Vokal yaiku ala becike aksara suwara/dhang-dhinge basa, pocapan/lafal (a,
å, i, o, è, é, ê, ta, tha, da, dha) Pamedhare pengalaman kanthi pocapan kang cetha, ora kena groyok,
pelo utawa rangu-rangu, kejaba kuwi pamngucapake aksara kanthi bener, umpamane mbedakaken aksara (a, å,
i, o, è, é, ê, ta, tha, da, dha)
2.
Wirama/Tata cara/Etika nalika crita yaiku lagu/iramane, bisa minangka pandudut (daya tarik) kanggone sing ngrungokake.
Banter alone wiramane becik kalarasake karo isine crita. Lamun anggone crita
kanthi dhasar karangan (tema) crita
kang nengsemake, anggone crita sing sora
lan semangat, beda karo yen crita bab kesusahan, anggone crita ya kudu luwih
alon lan sareh.
3.
Wirasa/Greged/ penjiwaan /Pemahaman tegese isi crita, cocok/penere
anggone negesi crita. Wirasane nalika crita kudu kaetrepke karo isining crita
umpamane : nesu, gumbira, sedhih, sereng, wibawa, getun, lan sapanunggalane.
4.
Wiraga/Ekspresi/mimik yaiku cocok/jumbuhing solah bawa obahing badan,
polatan, rasa. Obahing badan lan polatan (mimik)
kudu luwes (ora kaku), prasaja lan ora katon lamun digawe-gawe.
E. Alokasi Waktu
4 x 40 menit
F. Pendekatan,
Model dan Metode Pembelajaran
1. Pendekatan
Scientific
Langkah-langkahnya yang digunakan
dalam pembelajaran ini adalah mengamati,
menanya, mencoba, menalar, mengkomunikasikan
2. Model
Pembelajaran
Model pembelajaran yang
digunakan adalah Problem Based Learning
3. Metode: Permodelan, Tanya jawab, Penugasan
H. Sumber Belajar
1.
Kamus
Bausastra
2.
Internet
3.
Majalah
berbahasa Jawa
4.
Buku
Referensi yang berkaitan dengan materi ajar.
I. Kegiatan
Pembelajaran
1. Pertemuan
Pertama
Sub Tema :
Menceritakan Pengalaman berwisata
Kegiatan
|
Langkah
Pembelajaran
|
Deskripsi
Kegiatan
|
Alokasi Waktu
|
Pendahuluan
|
1.
Salam, Berdoa dan Presensi.
2.
Guru menyiapkan peserta didik secara psikis dan fisik untuk mengikuti
proses pembelajaran.
3.
Guru memberi motivasi belajar siswa secara kontekstual sesuai manfaat
dan aplikasi materi ajar dalam kehidupan sehari-hari.
4.
Guru menyampaikan tujuan pembelajaran dan kompetensi dasar yang akan
dicapai.
5.
Guru
menyampaikan cakupan materi dan uraian kegiatan sesuai silabus.
|
10 menit
|
|
Kegiatan Inti
|
1.
Mengamati
/Eksplorasi
2.
Menanya
3.
Menalar
4.
Mencoba
5.
Mengkomunikasikan
|
Siswa bersama kelompoknya
mengamati tayangan tempat-tempat wisata di Daerah Istimewa Yogyakarta.
Siswa
bersama kelompoknya bertanya jawab tentang tayangan yang diamati dengan
menggunakan pertanyaan 5 W dan H. Tanya jawab menggunakan bahasa krama
Siswa bersama
kelompoknya masing-masing siswa mencoba menyusun pengalaman yang mengesankan
ketika berwisata menggunakan bahasa krama yang tepat berdasar hasil tanya
jawab pada sesi sebelumnya.
Satu-persatu
siswa praktek menceritakan pengalaman berwisata dengan bimbingan guru.
Kelompok lain menanggapi
Bersama
kelompoknya siswa ditugaskan untuk menyusun cerita pengalaman berwisata dan
dimuat di Majalah dinding sekolah
|
60 menit
|
Penutup
|
1.
Guru bersama peserta didik menyimpulkan hasil belajar bersama.
2. Peserta didik dan guru
mereview hasil kegiatan pembelajaran.
Guru
memberi reward (penghargaan) kepada kelompok yang memiliki kinerja baik.
3.
Pemberian tugas untuk membaca cerita pengalaman dari majalah dan
menjelaskan nilai didaktik yang terkandung didalamnya.
|
10 menit
|
2. Pertemuan Kedua
Sub Tema :Menjelaskan nilai didaktik dalam cerita
pengalaman berpariwisata
Kegiatan
|
Tahap
|
Deskripsi Kegiatan
|
Alokasi waktu
|
Pendahuluan
|
1.
Salam, Berdoa
dan Presensi.
2. Guru menyiapkan peserta didik
secara psikis dan fisik untuk mengikuti proses pembelajaran.
3. Guru memberi motivasi belajar
siswa secara kontekstual sesuai manfaat dan aplikasi materi ajar dalam
kehidupan sehari-hari.
4. Guru menyampaikan tujuan
pembelajaran dan kompetensi dasar yang akan dicapai.
5. Guru menyampaikan cakupam materi dan uraian kegiatan
sesuai
silabus.
|
10 menit
|
|
Kegiatan Inti
|
Mengamati/eksplorasi
Menanya
Menalar
Mencoba
Mengkomunikasikan
|
Bersama
kelompoknya siswa mengamati penampilan bercerita pengalaman dari wakil
kelompok lain.
Bersama
kelompoknya siswa bertanya jawab tentang penampilan wakil kelompok tersebut
menggunakan kata tanya 5 W dan H dalam bahasa krama yang tepat.
Bersama
kelompoknya siswa mendiskusikan hasil pengamatan dan tanya jawab atas
penampilan wakil kelompok lain kesesuaiannya dengan tehnik bercerita berdasar
4W.
Bersama kelompoknya siswa
mendiskusikan nilai dedaktik dari isi cerita pengalaman yang ditanmpilkan
oleh wakil kelompok.
Salah
satu siswa mewakili kelompoknya menyampaikan hasil diskusi atas penampilan
kelompok lain tentang :
a.
Kesesuaiannya
dengan tehnik bercerita 4 W.
b.
Nilai
dedaktik dari isi cerita pengalaman yang disampaikan kelompok lain.
Bersama
kelompoknya siswa menyusun hasil diskusi tentang tehnik bercerita yang baik
kemudian menempelkannya di papan display.
|
60 menit
|
Penutup
|
1.
Peserta didik
dan guru menyimpulkan hasilpembelajaran.
2.
Peserta didik dan guru mereview hasil kegiatan pembelajaran
3.
Guru memberi reward (penghargaan) kepada kelompok yang memiliki
kinerja baik.
|
10 menit
|
J. Penilaian
Proses dan Hasil Belajar
Metode
dan Bentuk Penilaian
Metode
|
Bentuk Penilaian
|
Sikap
Spritual
|
Lembar
angket
|
Sikap
Sosial
|
Lembar
observasi
|
Test
unjuk kerja
|
Lembar
penilaian Unjuk kerja
|
Tes
tertulis
|
Uraian
|
1. Penilaian Sikap
Spiritual
a.
Teknik
Penilaian : Penilaian Diri
b.
Bentuk
Instrumen : Lembar Penilaian Diri
2. Penilaian Sikap Sosial
a.
Teknik
Penilaian : Observasi
b.
Bentuk
Instrumen : Lembar Observasi
3. Penilaian Sikap Saat
diskusi
a.
Teknik
Penilaian : Observasi
b.
Bentuk
Instrumen : Lembar Observasi
4. Penilaian Ketrampilan
a.
Tehnik
Penilaian : Unjuk
Kerja/Perfomance
b.
Bentuk
Unstrumen : Daftar cheklist
5. Penilaian Pengetahuan
a.
Tehnik
Penilaian : Tes
b.
Bentuk
Instrumen : Soal Uraian
Mengetahui, Yogyakarta,
Kepala Sekolah Guru Mata Pelajaran
.................... ..........................
Lampiran
1. Instrumen Penilaian Sikap Spiritual
Penilaian
Sikap Spiritual (Penilaian
diri)
Digunakan untuk menilai sikap spiritual peserta didik
Kisi-Kisi :
No
|
Sikap / Nilai
|
Indikator
|
1.
|
Selalu menjalankan ibadah tepat waktu
|
1. Mengagumi keanekaragaman makhluk hidup sebagai bukti Kesempurnaan Tuhan
2. Mensyukuri nikmat
yang diberikan Tuhan dalam bentuk apapun.
|
2.
|
Bersyukur atas nikmat dan karunia Tuhan Yang Maha
Esa
|
Petunjuk:
1. Isilah lembar angket di bawah ini berdasarkan sikap yang Kalian dapatkan.
2. Berikan tanda check list pada alternative jawaban
Lembar Angket Penilaian
Sikap Spiritual
No
|
Pernyataan
|
Alternative jawaban
|
|||
SS
|
S
|
KS
|
TS
|
||
1.
|
Belajar bercerita tentang pengalaman diri dapat
menambah keyakinan saya akan kebesaran Tuhan Yang Maha Esa sehingga saya akan
selalu beribadah tepat waktu
|
||||
2
|
Saya merasa bersyukur kepada Tuhan Yang Maha Esa
bahwa ternyata manusia diciptakan sebagai makhluk yang paling sempurna dari
pada makhluk yang lain
|
||||
3
|
Saya dapat merasakan manfaat mempelajari pengalaman
diri sehingga dapat meningkatkan
keimanan saya terhadapNYA
|
||||
4
|
Saya menyadari akan kebesaran Tuhan Yang Maha Esa
dalam menciptakan makhluk hidup yang beranekaragam
|
||||
5
|
Saya menjadi
lebih taqwa kepada Tuhan Yang Maha Esa setelah belajar pengalaman diri
ternyata manusia sangat membutuhkan bantuan orang lain
|
||||
Kriteria Penskoran
1. Sangat setuju (SS) 5
2. Setuju (S) 4
3. Kurang setuju (KS) 2
4. Tidak setuju (TS) 1
PEDOMAN
PENILAIAN
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
1
|
0,2
|
6
|
1,2
|
11
|
2,2
|
16
|
3,2
|
2
|
0,4
|
7
|
1,4
|
12
|
2,4
|
17
|
3,4
|
3
|
0,6
|
8
|
1,5
|
13
|
2,6
|
18
|
3,6
|
4
|
0,8
|
9
|
1,8
|
14
|
2,8
|
19
|
3,8
|
5
|
1
|
10
|
2
|
15
|
3
|
20
|
4
|
Lampiran
2 : Penilaian Sikap Sosial
Penilaian sikap sosial digunakan untuk menilai sikap sosial peserta
didik.
Kisi-kisi Penilaian
Sikap Sosial :
No
|
Nilai / Sikap
|
Indikator
|
1.
|
Rasa ingin tahu
|
1. Antusias mengikuti kegiatan
2. Tertib dalam kegiatan
3. Cermat dalam mengambil keputusan selama kegiatan.
4. Melaksanakan tugas dengan sungguh-sungguh
5. Menjaga lingkungan dan tidak merusaknya
|
2.
|
Disiplin
|
|
3.
|
Hati-hati
|
|
4.
|
Tanggung jawab
|
|
5.
|
Cinta Lingkungan
|
Petunjuk:
1.
Isilah lembar observasi di bawah ini berdasarkan sikap yang diamati.
2.
Berikan tanda check
list pada alternativ jawaban
No
|
Sikap
yang dinilai
|
Amat
Baik
|
Baik
|
Cukup
|
Kurang
|
1
|
Rasa ingin tahu
|
||||
2
|
Disiplin
|
||||
3
|
Hati-hati
|
||||
4
|
Tanggung jawab
|
||||
5
|
Cinta Lingkungan
|
Kriteria Penskoran :
Amat Baik : Skor
9-10
Baik : Skor 8- 9
Cukup : Skor 6- 7
Kurang : Skor 1- 5
Lampiran 3 : Penilaian Sikap Diskusi
Penilaian sikap
diskusi digunakan nuntuk menilai sikap siswa selama diskusi bersama kelompok.
Kisi-kisi
Penilaian Sikap Diskusi
No
|
Aspek yang dinilai
|
Indikator
|
Skor dan Kriteria
|
1
|
Sikap
selama kegiatan diskusi
|
Perilaku
yang ditunjukkan pada saat berlangsung kegiatan diskusi kelas
|
1.
Tidak tekun dan kurang antusias
2.
Kurang tekun dan kurang antusias
3.
Cukup tekun tetapi kurang antusias
4.
Cukup tekun dan Antusias mengikuti diskusi
5.
Tekun dan antusias mengikuti diskusi
|
2
|
Mengajukan
pertanyaan
|
Dapat
mengajukan pendapat dengan baik
|
1.
Pasip
2.
Kurang aktif
3.
Cukup aktif
4.
Aktif
5.
Sangat aktif
|
3
|
Menjawab
pertanyaan
|
Dapat
menjawab pertanyaan dengan benar
|
1.
Pasip
2.
Kurang aktip
3.
Cukup aktif
4.
Aktif
5.
Sangat aktif
|
4
|
Menerima
pendapat orang lain
|
Menerima pendapat orang
lain (tidak mau menang sendiri)
|
1.
Tidak toleran dan melecehkan
2.
Tidak toleran
3.
Cukup toleran
4.
Toleran
5.
Sangat toleran
|
PEDOMAN PENILAIAN
Skor total : 20
Nilai maksium : 100
TABEL SKOR
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
1
|
5
|
6
|
30
|
11
|
55
|
16
|
80
|
2
|
10
|
7
|
35
|
12
|
60
|
17
|
85
|
3
|
15
|
8
|
40
|
13
|
65
|
18
|
90
|
4
|
20
|
9
|
45
|
14
|
70
|
19
|
95
|
5
|
25
|
10
|
50
|
15
|
75
|
20
|
100
|
Lampiran 4. Penilaian Keterampilan
a.
Teknik
Penilaian : Kinerja/Perfomance
b.
Bentuk
Instrumen : Daftar cheklist
Kisi-kisi
unjuk kerja:
No
|
Aspek yang dinilai
|
Indikator
|
Skor dan Kriteria
|
1
|
Wicara/
vocal/pengucapan
|
Menerapkan
aspek wicara dalam membaca
|
1.
Sangat kurang
2.
Kurang
3.
Cukup
4.
Baik
5.
Sangat baik
|
2
|
Wirama/
Naik turunnya suara/ tinggi rendahnya suara
|
Menerapkan
aspek wirama dalam membaca
|
1.
Sangat kurang
2.
Kurang
3.
Cukup
4.
Baik
5.
Sangat baik
|
3
|
Wirasa/ekspresi/
penjiwaan
|
Menerapkan
aspek wirasa dalam membaca
|
1.
Sangat kurang
2.
Kurang
3.
Cukup
4.
Baik
5.
Sangat baik
|
4
|
Wiraga/gerak/obah
mosiking perangane awak
|
Menerapkan
aspek wiraga dalam membaca
|
1.
Sangat kurang
2.
Kurang
3.
Cukup
4.
Baik
5.
Sangat baik
|
5
|
Busana
|
Memakai
atau mengenakan pakaiaan yang sopan sesuai dengan unggah-ungguh
|
1.
Sangat kurang rapi
2.
Kurang rapi
3.
Cukup rapi
4.
Rapi
5.
Sangat rapi
|
Skor maksimal
|
20
|
||
PEDOMAN PENILAIAN
TABEL SKOR
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
SKOR
|
NILAI
|
1
|
5
|
6
|
30
|
11
|
55
|
16
|
80
|
2
|
10
|
7
|
35
|
12
|
60
|
17
|
85
|
3
|
15
|
8
|
40
|
13
|
65
|
18
|
90
|
4
|
20
|
9
|
45
|
14
|
70
|
19
|
95
|
5
|
25
|
10
|
50
|
15
|
75
|
20
|
100
|
Lampiran 5. Penilaian Pengetahuan
a.
Teknik
Penilaian : Tes tulis
b.
Bentuk
Instrumen : Uraian
c.
Kisi-kisi
:
No
|
Indicator
|
Butir Instrumen
|
1
2
3
4
|
Siswa dapat
menggunakan pilihan kata dalam bercerita dengan tepat
Siswa dapat
menerapkan unggah-ungguh bahasa dalam bercerita dengan tepat
Siswa dapat
menyebutkan isi cerita dengan tepat
Siswa dapat menyebutkan nilai dedaktik dalam cerita pengalaman.
|
Soal uraian 1
Soal uraian 2
Soal uraian 3
Soal uraian 4
|
Instrumen
Penilaian Pengetahuan
Wangsulana
pitakon-pitakon ing ngisor iki kanthi trep!
1.
Ganepana pethikan crita pengalaman
ing ngisor iki kanthi milih tembung kang trep.
|
Sasampunipun (ngliwati,nglangkungi,miyos)
kreteg alit, (laku,lampah,tindak) kula dumugi ing sapinggiring blumbangan
wiyar. Blumbang punika toyanipun kimplah-kimplah bening, ombakipun (gedhe,ageng,
akbar).
|
2.
Pethikan crita pengalaman ing
ngisor iki isih ana tembung-tembung kang durung trep manut unggah-ungguhe.
|
Kirang langkung jam sepuluh
enjing bis ingkang kula titihi sampun dumugi ing plataranipun Kebun
Binatang Gembiraloka. Dados, saking kitha kula dumugi Ngayogyakarta kirang
langkung namung lampahan satunggal jam.
|
3. Terangna wosing pethikan crita
pengalaman ing ngisor iki kanthi basa krama kang trep!
|
Marem ningali sesawangan ing
blumbang punika, kula sakanca nglajengaken lampah. Sapunika kula dumugi ing
sacelakipun krangkeng lan kandhang-kandhang kewan. Ing ngriku katha sanget
kewan iangkang dipun ingah. Kadosta: liman, sima, menjangan, kancil,
kidang, bantheng, onta, sawer, lan kethek. Liman punika badanipun
ageng-inggil, nanging lampahipun lendreg-lendreg kados tiyang aras-arasen.
Kanca kula ingkang kaleres mbekta timung lajeng nguncalaken timunipun
dhateng liman punika. Jebul liman ugi doyan timun. Kethek punika ulesipun
warna-warni. Wonteng ingkang ulesipun klawu, wonten ingkang abrit semua
soklat, lan wonten ingkang cemeng njanges. Kula lingak-linguk madosi kethek
ingkang ulesipun pethak, nanging boten wonten. Batos kula, “Apa kethek
putih kaya Anoman kae anane mung ana ing crita wayang, kok kene ora ana?”
kula badhe matur dhateng Bapak Ibu Guru boten wanton, ajrih menawi dipun
gujeng kanca-kanca.
|
WISATA ING GEMBIRALOKA
4.
Terangna pitrutur luhur saka crita
pengalaman Wisata Ing Gembira Loka iki!
WISATA ING GEMBIRALOKA
Sasampunipun Bapak Guru mundhut karcis, kula sakanca lajeng mlebet.
Bapak Guru saha Ibu Guru boten kendhat-kendhat paring pemut, bilih kula sadaya
boten kepareng ngganggu damel kewan-kewan ingkang dipun ingah wonten ing Kebun
Binatang ngriku.
Saking gapura ngajeng lampah kula nglangkungi kebon iangkang sakelangkung
wiyar. Marganipun menggak-menggok lan minggah mandhap. Nanging sesawangan ing
ngriku sakalangkung asri, ngresepaken pandalu. Kebon punika dipun tanemi
wit-witan ageng-ageng, warna-warni. Ronipun ngrembuyung, njalari hawa ing papan
ngriku idhum lan seger, nuwuhaken raos ayem lan tentrem.
Sasampunipun
nglangkungi kreteg alit, lampah kula dumugi ing sapinggiring blumbangan wiyar.
Blumbang punika loyanipun kimplah-kimplah bening, ombakipun ageng. Amargi ing
ngriku katha prau motor sami lelumban. Ing ngriku ugi katha sanget peksi mliwis
sami lelangen. Menawi badhe ketrajang lampahing mau, peksi-peksi punika sami
mabur sesarengan, kados dipun abani. Boten dangu lajeng ambyar malih
sesarengan, pados papan ingkang kepara tebih saking dunungipun prau.
Marem
ningali sesawangan ing blumbang punika, kula sakanca nglajengaken lampah.
Sapunika kula dumugi ing sacelakipun krangkeng lan kandhang-kandhang kewan. Ing
ngriku katha sanget kewan iangkang dipun ingah. Kadosta: liman, sima,
menjangan, kancil, kidang, bantheng, onta, sawer, lan kethek. Liman punika badanipun
ageng-inggil, nanging lampahipun lendreg-lendreg kados tiyang aras-arasen.
Kanca kula ingkang kaleres mbekta timung lajeng nguncalaken timunipun dhateng
liman punika. Jebul liman ugi doyan timun. Kethek punika ulesipun warna-warni.
Wonteng ingkang ulesipun klawu, wonten ingkang abrit semua soklat, lan wonten
ingkang cemeng njanges. Kula lingak-linguk madosi kethek ingkang ulesipun
pethak, nanging boten wonten. Batos kula, “Apa kethek putih kaya Anoman kae
anane mung ana ing crita wayang, kok kene ora ana?” kula badhe matur dhateng
Bapak Ibu Guru boten wanton, ajrih menawi dipun gujeng kanca-kanca.
Kewan-kewan punika ketingalipun gesangipun seneng
sanget. Nanging, panginten kula badhe langkung seneng menawi dipun luwari
saking krangkengipun, dipun wangsulaken dhateng wana, gesang mardika kados
wingi uni.
Sareng sampun kemput anggen kula ningali sedaya isen-isenipun. Gembiraloka,
kula sedaya, Bapak saha Ibu Guru, lajeng tata-tata badhe wangsul. Saderengipun
nilar papan ingkang sakalangkung nengsemaken punika, kula sedaya sami ngaso
wonten ing sangandhapipun wit-wit ageng ing sacelakipun regol, sinambi ndhudah
sangu, nedha lan ngombe.
(Internet
:http://ithinkeducation.blogspot,com/2013 )
Kunci Jawaban :
1.
Nglangkungi, lampah, ageng
2.
Sepuluh benere sedasa : titihi
benere tumpaki
3.
Raos marem saklebetipun wisata ing
Gembira Loka.
4.
Tansah
munjukaken rasa syukur dhumateng Gusti Alloh.
Nuwuhaken
rasa tresna asih marang pepadhaning titah.
Nuwuhaken
kekendelan kanggo micara
Nuwuhaken
kreativitas berbahasa Jawa.
Nuwuhaken
sikap disiplin

No comments:
Post a Comment